Yazım: da/de bağlacı ve bulunma eki
Bağlaç ile eki işlevine göre ayırmak · Düzeltmenin anlamı koruduğunu kontrol etmek · Önce deneyin, sonra gerekçeyi inceleyin.
Section W5 · Doğru yazım, noktalama ve dil bilgisi
Exam scope and assessment notes
Original StudyForA teaching foundations for Cambridge IGCSE First Language Turkish 0513, checked against 2025–2027 Version 1 and 2028–2029 Version 1. Linked lessons do not certify mastery. Original texts, explanations, approximate whitespace counts and model answers require qualified Turkish first-language teacher review. Sustained genre reading, further calibrated practice, specimen-paper comparison and reliable human marking remain outstanding. This is not an official Cambridge paper, mark scheme, predicted grade or complete 130-hour course. June entry is limited to administrative zones 3 and 4; confirm the exam year and your centre's entry options.
Before you begin
- Türkçeyi birinci dil düzeyinde okuyup yazmak
- Söyleyen, amaç ve doğrulanan bilgiyi ayırmak
Work on paper. Try each question before revealing help, and explain why your method works.
Quick readiness check
Yanıt vermeden veya yazmadan önce neyi belirlemelisiniz?
What you will learn
- Bağlaç ile eki işlevine göre ayırmak
- Düzeltmenin anlamı koruduğunu kontrol etmek
İşlevi önce belirleyin
TDK'ye göre bağlaç olan da/de ayrı yazılır; eklenen kişi veya durumu ilişkilendirir. ‘Ben de geldim’ cümlesinde de, benin yanı sıra başka birini düşündürür. Ayrı bağlaç ta/te biçimine dönüşmez.
Bulunma eki bitişik
Bulunma durumu eki -da/-de/-ta/-te sözcüğe bitişir: salonda, sınıfta. ‘Salonda da prova var’ cümlesinde ilk da yer bildirir, ayrı da ise ekleme ilişkisidir. Anlama bakmadan bütün da parçalarını ayırmak veya birleştirmek yanlıştır.
Sources for this lesson
Pause and explain
‘Ben de geldim’ cümlesindeki de bitişik mi yazılır?
Worked example
‘Salonda da ışık var.’ İki da nasıl çalışır?
Show the worked solution
- Salonda: yer eki
- Ayrı da: ekleme
- İşlevlere göre yazım
Answer Salonda sözcüğündeki bulunma eki bitişiktir; sonraki da bağlacı ayrıdır. Aynı ses dizisi farklı dil işlevleri taşıdığı için yazım farklıdır.
Try a topic test
Choose Easy, Normal or Difficult. Save your answers and open worked review after finishing.
Test this topic →From guided practice to a new situation
Write your answer and reasoning first. Use a hint only if you are stuck. The model solution is for self-checking; your written work is not automatically marked.
‘Bende katıldım’ ifadesini ‘ben de katıldım’ anlamında düzeltin.
Give me a hint
Kişi ekleniyor
Compare my reasoning
- Anlam: ben de
- Bağlaç ayrı
- Katılım fiili aynı
Ben de katıldım yazılmalıdır. Burada yer bildiren bir bulunma eki değil, benin de katıldığını gösteren bağlaç vardır.
Look for these in your work
- Anlam
- Ayrı bağlaç
- Fiil korunmuş
‘Sınıf ta prova var’ ifadesinde yer bildiriliyor. Düzeltin.
Give me a hint
Bulunma eki
Compare my reasoning
- Nerede sorusu
- Sınıfta bitişik
- Yer anlamı
Sınıfta prova var yazılır. Yer bildiren -ta eki sözcüğe bitişir; bağlaç gibi ayrı yazmak bu işlevi yanlış gösterir.
Look for these in your work
- İşlev
- Bitişik ek
- Yer anlamı
‘Kitap ta önemli’ cümlesini kitap da önemli anlamıyla düzeltin.
Give me a hint
Bağlaç ta/te olmaz
Compare my reasoning
- Kitap da ekleniyor
- Ayrı bağlaç
- Da biçimi
Kitap da önemli yazılır. Ekleme ilişkisi kuran ayrı bağlaç da veya de biçimindedir; kendinden önceki sert ses nedeniyle ta biçimine çevrilmez.
Look for these in your work
- Ekleme
- Ayrı yazım
- Biçim
Common mistakes
- Bütün da parçalarını ayırmak
- Bağlacı ta yapmak
- Yalnız sesle karar vermek
What can you explain now?
‘Ben de geldim’ cümlesindeki de bitişik mi yazılır?
Compare with the explanation
Hayır; bağlaç ayrı yazılır
Benin yanı sıra başkasını da ilişkilendirir
After trying it yourself, choose your next review. This is your self-assessment.
Your review choice appears on Today. Sign in to sync it across devices.
Make it stick
‘Ben de geldim’ cümlesindeki de bitişik mi yazılır?
If you needed the solution, close it and solve the problem again from a blank page. A correct answer is stronger when you can explain the reason for each step.